Zirai don Malatya kayısısını vurdu

Malatya Ticaret Borsası ve İnönü Üniversitesi, 12 Nisan’daki zirai donun kayısı üretimi ve şehir ekonomisine etkilerini üç aşamalı kapsamlı bir projeyle analiz edecek.

Malatya’da kayısı ve ekonomi için tarihi araştırma

Malatya Ticaret Borsası (MTB) ve İnönü Üniversitesi, 12 Nisan 2025 gecesi yaşanan zirai donun tarımdan ekonomiye, sosyal yaşamdan hizmet sektörüne kadar oluşturduğu etkileri bilimsel olarak inceleyecek.

“Zirai Don Felaketinin Malatya’nın Sosyal ve Ekonomik Hayatına Etkisinin Analizi” başlıklı proje için MTB Başkanı Ramazan Özcan ile İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gökhan Tuncel arasında protokol imzalandı.

Don felaketi üretimi neredeyse sıfırladı

12 Nisan gecesi meydana gelen zirai don, başta kayısı bahçeleri olmak üzere tüm meyve ağaçlarında yüzde 100’e varan ürün kaybına yol açtı.
Dünya kayısı başkenti olarak anılan Malatya’da bu yılki kayısı üretimi, geçmiş yıllara göre kilogram düzeyinde kaldı.

Yıllık ortalama 500 milyon dolar kuru kayısı geliri elde eden kent için bu durum, hem üretici hem ihracatçı hem de şehir ekonomisi açısından büyük bir kayıp anlamına geliyor.

Üç aşamalı bilimsel araştırma

Hazırlanan proje üç temel aşamada yürütülecek:

Tarımsal Etki Analizi:
Zirai donun meyve ağaçlarındaki fiziksel zararı tespit edilecek. Tarım İl Müdürlüğü, TÜİK, kooperatifler ve birliklerden alınacak verilerle üretim kaybının miktarı ve parasal karşılığı belirlenecek.

Ekonomik Etki Analizi:
Donun Malatya ekonomisine etkisi, esnaf, tüccar, borsalar, dayanıklı tüketim sektörleri ve mevsimlik işçiler üzerinden saha araştırmasıyla ölçülecek.

Sosyal Etki Analizi:
Felaketin aile yaşamı, tüketim alışkanlıkları ve sosyal dayanışma üzerindeki yansımaları değerlendirilecek. Bulgular, kapsamlı bir rapor haline getirilerek kamuoyuna sunulacak.

“Kayısı sadece bir ürün değil, bölgenin can damarı”

Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, projenin şehir için tarihi öneme sahip olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Kayısı sadece bir tarım ürünü değil, bölgenin ve ülkenin can damarlarından biridir.
12 Nisan’daki don felaketi üreticiden ihracatçıya, hizmet sektöründen ticarete kadar her alanı etkiledi.
Bu kaybı bilimsel verilerle analiz ederek yetkili kurumlara sunacağız.”

Özcan, bu çalışmanın Malatya’da bugüne kadar yapılmış en kapsamlı araştırmalardan biri olacağını vurguladı.

“Bilimsel bir rehber niteliğinde olacak”

İnönü Üniversitesi İİBF Dekanı Prof. Dr. Gökhan Tuncel, üniversitenin bu çalışmayı toplumsal sorumluluk bilinciyle yürüttüğünü ifade etti:

“Zirai don sadece tarımsal üretimi değil, Malatya’nın tüm ekonomik yapısını sarstı.
Biz, bu kaybın hem ekonomik hem sosyal karşılığını bilimsel olarak ortaya koymak istiyoruz.”

Tuncel, kayısının şehir ekonomisindeki etkisinin yalnızca tarım gelirleriyle sınırlı olmadığını, evlilikten otomotive kadar geniş bir yelpazede belirleyici olduğunu vurguladı.

“Sosyal açıdan da vatandaşlarımızın hangi sorunlarla karşılaştığını tespit edeceğiz.
Bu çalışma, benzer afetlerde politika geliştirmek için yol gösterici bir rehber olacak.”

“Tüm kurumlar iş birliği içinde”

Projede Ziraat Odaları, Kayısı Araştırma Enstitüsü, üretici birlikleri ve çeşitli kamu kurumları da yer alacak.
Hazırlanacak raporun hem Malatya hem de Türkiye genelinde tarım ekonomisi planlamalarına örnek olması bekleniyor.

Ticaret Borsası’nda gerçekleştirilen imza törenine, MTB Başkanı Ramazan Özcan, İİBF Dekanı Prof. Dr. Gökhan Tuncel, Dekan Yardımcısı Murat Sezik, İktisat Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ahmet Uğur ve Prof. Dr. Tayfur Bayat katıldı.

Kaynak: Malatya Ticaret Borsası